Przy drodze łączącej Nową Rudę z Kłodzkiem można dostrzec w przydomowej zagrodzie nietypową konstrukcję. To jeden z ostatnich zabytków tego typu w regionie kłodzkim – studnia z żurawiem. Pochodzi ona prawdopodobnie z końca XIX wieku i do dziś spełnia swoją pierwotną funkcję.

 Wykucie studni w litej skale, która występuje w tym miejscu, było w XIX wieku niezwykle pracochłonnym przedsięwzięciem i wymagało znacznych nakładów finansowych. Tym bardziej imponuje fakt, że studnia przetrwała do naszych czasów i nadal pozostaje w użytkowaniu.

Widok na Święcko . To tutaj znajduje się jeden z ostatni żuraw w Kotlinie kłodzkiej.

 Drewniana konstrukcja stoi pośrodku podwórka w gospodarstwie Zbigniewa Kuryluka w Święcku. Sześćdziesięciosześcioletni właściciel, jak sam mówi, wychował się przy tej studni. O jego przywiązaniu do tego staroświeckiego, zabytkowego urządzenia technicznego świadczą wykonane własnoręcznie drewniana rzeźba ptaka oraz niewielki drewniany domek, które umieścił na szczycie ramienia żurawia.

 Żuraw studzienny jest urządzeniem prostym, a zarazem niezwykle pomysłowym. Wiadra nie trzeba wyciągać z dużą siłą, jak ma to miejsce w studniach z kołowrotem. Dzięki przeciwwadze umieszczonej na przeciwległym końcu dźwigni napełnione wodą wiadro niemal samo unosi się ku górze. Ujęcie wody ma 8 metrów głębokości, przy czym lustro wody utrzymuje się już około 2 metrów pod powierzchnią ziemi.

 Jak opowiedział mi Albrecht Herrnleben, dawny mieszkaniec Święcka, przed wojną jedna studnia zaopatrywała w wodę kilka domostw. Ich właściciele byli zobowiązani do ponoszenia kosztów jej utrzymania lub uczestniczenia w jej okresowym czyszczeniu.

 Szczególnie zapadło mu w pamięć wydarzenie z jednego z wiosennych dni 1944 roku. Wówczas kilku mieszkańców wsi spotkało się przy studni, aby ją wyczyścić. Jeden z mężczyzn wykonywał nowe drewniane wiadra, inny mocował wiadro do nowego ramienia żurawia, a kolejny sprawdzał drewniany filar, na którym zauważył ślady działalności korników. Najbardziej utkwił mu jednak w pamięci obraz kobiet stojących wokół studni i wachlujących jej wnętrze chustami, aby zapewnić dopływ świeżego powietrza mężczyźnie opuszczającemu się na linie w celu wyczyszczenia dna.

 Dzisiejszy właściciel tego zabytku dokłada wszelkich starań, aby utrzymać go w dobrym stanie. Jakiś czas temu wymienił swoisty „kręgosłup” urządzenia, czyli drewniany filar podtrzymujący ramię żurawia.

– Drewno było zgniłe, więc je wymieniłem, bo słup mógł się złamać – mówi pan Zbigniew.

 Wcześniej odnowił również obudowę studni. Dzięki tym pracom istnieje duża szansa, że żuraw będzie służył jeszcze przez wiele kolejnych lat. Smak wody z tej starej, kamiennej studni dobrze zna nie tylko gospodarz, ale także okoliczni sąsiedzi. Mnie również dane było jej spróbować. Herbata zaparzona na tej wodzie ma wyjątkowo delikatny, wykwintny aromat i doskonały smak. Korzystając z okazji, raz jeszcze chciałbym serdecznie podziękować Panu Zbigniewowi za gościnność i możliwość poznania tego niezwykłego miejsca.

W Święcku przy głównej drodze pomiędzy Kłodzkiem a Nową Rudą stoi gospoda Zenkera. To jedno z tych miejsc gdzie woda była potrzebna prawie non-stop.