Nowa Ruda / Neurode

Wszystko co ważne i związane z Nową Rudą:

 

 Wybierz się w podróż do serca górniczego Słupca i poczuj atmosferę dawnego, uroczystego święta, które przez pokolenia jednoczyło całą lokalną społeczność. Poznaj tradycje, widowiskowe parady i podniosły klimat Barbórki, stanowiącej fundament tożsamości oraz dumy mieszkańców dawnego Schlegel. To pełna szacunku opowieść o ciężkiej pracy pod ziemią, górniczym etosie i tradycjach, które na stałe wpisały się w przemysłową historię ziemi noworudzkiej.


Zapraszam do lektury niezwykłego artykułu Krzysztofa Kręgielewskiego, który zabierze Cię w podróż po fascynującej i nieco mrocznej historii średniowiecznego pręgierza z Nowej Rudy. Odkryj sekrety unikalnego zabytku ozdobionego płaskorzeźbami z życia dawnego kata, który po rozbiórce ratusza w XIX wieku nagle zniknął z miejskiego rynku. Przeczytaj ten tekst i przekonaj się, jak potoczyły się losy dawnego symbolu sprawiedliwości oraz w jakim zaskakującym miejscu można go odnaleźć do dziś!


 Poznaj niezwykłą historię noworudzkiej Kaplicy Loretańskiej i odkryj architektoniczne dziedzictwo barokowej religijności w regionie. Ten wciągający artykuł przedstawia poruszające dzieje zabytku, jego fundatorów oraz burzliwe losy, które kształtowały go na przestrzeni stuleci. Przeczytaj ten tekst, aby przekonać się, jakie tajemnice kryje to wyjątkowe miejsce kultu i dlaczego warto zachować pamięć o dawnych lokalnych tradycjach!


 Odkryj poruszającą historię Jadwigi i Janiny Szostakiewicz, których losy nierozerwalnie splotły się z powojenną Nową Rudą. Ten niezwykły tekst przybliża sylwetki kobiet, które swoją postawą, pracą i zaangażowaniem wywarły trwały wpływ na lokalną społeczność. Przeczytaj ten artykuł, aby zgłębić wyjątkowe, pełne emocji wspomnienia i poznać lokalną historię z bardzo osobistej perspektywy.


 Poznaj fascynującą historię browarnictwa w Nowej Rudzie i dowiedz się, jak tradycje warzenia piwa kształtowały lokalne życie przez wieki. Ten wciągający artykuł zdradza tajniki dawnego browaru noworudzkiego, od jego złotych lat prosperity po mniej znane zakamarki historycznych murów. Przeczytaj tekst, aby poczuć klimat dawnego Neurode i odkryć piwne dziedzictwo regionu!


 Poznaj wstrząsającą historię Ariberta Kalke – pochodzącego z Nowej Rudy chłopca, który przeszedł ścieżkę od lokalnych struktur Hitlerjugend aż po fanatyczną służbę w 12. Dywizji SS „Hitlerjugend”. Artykuł ukazuje mechanizmy nazistowskiej indoktrynacji oraz ujawnia, gdzie w powojennej Nowej Rudzie znajdowała się siedziba tej młodzieżowej organizacji. Przeczytaj ten tekst, aby zobaczyć, jak wojenny dramat wielkiej polityki wpłynął na losy konkretnego mieszkańca regionu.


 Poznaj niezwykłą historię rodu von Magnis, który wywarł ogromny wpływ na rozwój XIX-wiecznej Nowej Rudy i okolic. Dowiedz się, jak hrabiowie z Bożkowa wspierali lokalną społeczność — od fundowania szkół i pomocy najuboższym, aż po finansowanie odbudowy miasta po niszczycielskim pożarze. Zanurz się w tej fascynującej opowieści o filantropii oraz trudnych relacjach pałacu z mieszkańcami i posłuchaj naszego podcastu już teraz!


 Czy wiesz, że wybitny kompozytor urodzony w Nowej Rudzie stał się jedną z najważniejszych postaci w historii muzyki Azji Wschodniej? Odkryj niezwykłą historię Franza Eckerta, który zaaranżował obecny hymn Japonii (Kimi Ga Yo) oraz skomponował pierwszy hymn zjednoczonego Cesarstwa Koreańskiego. Włącz nasz podcast i dowiedz się, jak muzyk ze Śląska oczarował cesarskie dwory oraz wdrożył zachodnią muzykę w Dalekim Wschodzie!


 Poznaj wstrząsającą historię Hedwig Wenzel — mieszkanki regionu, która stała się ofiarą nieludzkiej polityki eugenicznej III Rzeszy. W tym odcinku przyglądamy się realiom ustawy z 1933 roku o zapobieganiu narodzin potomstwa obciążonego chorobą dziedziczną oraz przymusowym zabiegom sterylizacji wykonywanym na Poleczkach i Niemkach. Włącz nasz podcast, aby poznać poruszające świadectwo tragicznych losów zwykłych ludzi w cieniu nazistowskiego reżimu.


 Odkryj niezwykłą historię tradycji noworudzkich górników, którzy od 1811 roku uroczyście maszerowali na Górę Świętej Anny, by świętować dzień swojej patronki. Poznaj tajemnice urokliwego kościółka, słynną legendę o ukaranym Kasparze Pohlu oraz bożkowski akcent związany ze złotym sztandarem hrabiego von Magnisa. Włącz nasz podcast i przenieś się w czasie do dawnych, barwnych obchodów pełnych muzyki, tradycji i lokalnej historii!


 Poznaj pełną dramatyzmu historię noworudzkiego kościoła pw. św. Mikołaja, który po niszczycielskim pożarze w 1884 roku musiał zostać wysadzony w powietrze przez wojskowych saperów z Nysy. Odkryj tajemnice budowy nowej, monumentalnej świątyni, której strzelistą wieżę wzniesiono bezpośrednio na dawnej krypcie rodowej Stillfriedów. Zobacz, jak dzięki hojnemu wsparciu hrabiego Wilhelma von Magnisa z Bożkowa miasto podniosło się z ruin i zyskało jeden ze swoich najważniejszych zabytków.


 Odkryj fascynującą historię noworudzkiej skrytki z słynnej „listy Grundmanna”, w której pod koniec II wojny światowej ukryto cenne archiwa i eksponaty niemieckiego Ministerstwa Sprawiedliwości. Poznaj kulisy odnalezienia w gmachu dawnego więzienia sądowego tajemniczych skrzyń zawierających m.in. zabytkowe pergaminy, portrety sędziów czy dawne topory katowskie. Zobacz, jak dzięki dociekliwości polskich historyków sztuki udało się rozkodować tajne zapiski i ocalić unikalne pamiątki przed powojenną grabieżą.


 Odkryj niezwykłą historię przypadkowego odkrycia z 2012 roku, kiedy to podczas remontu strychu w noworudzkim Dworze Górnym znaleziono ukryty pod podłogą skarb. Przeczytaj, jak pod belkami spoczywało blisko 200 przedmiotów — w tym zabytkowe, grawerowane herbowo misy, patery i świeczniki owinięte w gazety z 1936 roku. Poznaj burzliwe losy tej dawnej rezydencji Stillfriedów oraz jej ostatnich właścicieli, rodziny von Tschischwitz, do których należała ta cenna srebrna zastawa.


 Artykuł na portalu Ciekawostki Bożkowa przybliża fascynującą, zapomnianą historię XIX-wiecznego zakładu wodoleczniczego w dzisiejszej Nowej Rudzie-Drogosławiu, stworzonego przez dr. Karla Niedenführa na wzór słynnych metod Vincenza Priessnitza. Poznasz z niego niezwykłe dzieje ośrodka – od kuracji zimną wodą, przez funkcję szpitala polowego i letniska dla turystów, aż po rozlewnię cenionej wody mineralnej Centnerbrunn. Zachęcam do lektury tego tekstu, aby odkryć, jak górnicza dziś okolica tętniła niegdyś życiem uzdrowiskowym!


 Artykuł rzuca światło na mroźny 14 grudnia 1981 roku, gdy górnicy z pól „Piast” i „Słupiec” podjęli odważny protest przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego. Odkryjesz w nim kulisy dramatycznych internowań, przebieg rokowań w zakładach oraz mało znany epizod stacjonowania wojska w bożkowskiej szkole rolniczej. Przeczytaj ten artykuł, aby poznać unikalne relacje świadków i lokalną historię walki o wolność w noworudzkich kopalniach!


 Artykuł przenosi czytelnika do 1434 roku, gdy po niszczycielskich najazdach husytów spisano „Zamkniętą Księgę Miejską” – niezwykły dokument na owczej skórze, stanowiący potwierdzenie praw miejskich dla zrujnowanej Nowej Rudy. Tekst przedstawia unikalną historię tej zamykanej na klamrę i kłódkę księgi oraz kryjące się w niej zapiski, w tym najstarszą w Polsce wzmiankę o kopalni węgla z Czerwieńczyc. Warto sięgnąć po tę lekturę, by odkryć niezwykłe kulisy powstania bezcennego zabytku piśmiennictwa przechowywanego dziś w archiwum w Kamieńcu Ząbkowickim.


A rtykuł przybliża niezwykłą historię tymczasowego wiaduktu kolejowego w Nowej Rudzie, wybudowanego tuż po wysadzeniu oryginalnej konstrukcji przez wycofujący się Wehrmacht. Poznasz kulisy dramatycznej odbudowy przeprowadzonej z udziałem lokalnych górników oraz dowiesz się, dlaczego powstała z drewna konstrukcja budziła tak ogromny strach wśród przejeżdżających nią pasażerów. Przeczytaj ten tekst, aby odkryć, skąd wzięły się potoczne nazwy „most na zapałkach” oraz „Most Śmierci”!


  Artykuł  odsłania mroczną historię dawnego wymiaru sprawiedliwości w Nowej Rudzie, opisując m.in. losy murowanej cylindrycznej szubienicy z 1585 roku oraz miejskiego pręgierza. Poznasz z niego tajemnice dawnych egzekucji, historię XV-wiecznego kata Dreysikmarga, od którego imienia nazwano lokalny teren, a także dowiesz się, jak zmiana prawa w XIX wieku doprowadziła do rozebrania tych obiektów. Przeczytaj ten tekst, aby odkryć, jak materiały z dawnej szubienicy posłużyły do naprawy mostu i gdzie w centrum miasta wymierzano publiczne kary!


 Artykuł pozwala zupełnie inaczej spojrzeć na znane nam dzisiaj miejsca i architekturę regionu, uświadamiając, jak mroczne i skomplikowane wydarzenia rozgrywały się na tych terenach zaledwie kilkadziesiąt lat temu.


 Zanurz się w świecie dawnych spektakli i barwnych anegdot, by dowiedzieć się, jak wyglądało życie artystyczne dawnego Neurode i jak tragicznie potoczyły się losy budynku teatru po śmierci jego fundatora.


UWAGA

Macie w domu stare zdjęcia, na których w tle widać kawałek Bożkowa lub jego okolic? Może fragment domu, którego już nie ma?  Zdjęcie ogródka przydomowego, gdzie rosło drzewo, które zostało  wycięte dawno temu? A może dziadka w kapeluszu, babcię na ławce albo dzieci biegające przy pomniku? Dla Was to może zwykła, niepotrzebna już fotografia, a dla mnie to już  bezcenny okruch historii.  

Jeśli przechowujecie podobne zdjęcia albo inne przedmioty, gdzieś chowane na  stryszkach czy szafach  dajcie znać. Zbieram okruchy tej naszej przeszłości jak rozsypane puzzle, z których próbuję ułożyć obraz Bożkowa i jego okolic sprzed lat.

Świat bardzo szybko opróżnia się z opowieści jak i ludzi. Odchodzą one po cichu, bez śladu. Razem z nimi znika to, czego nie zdążyliśmy zapytać, zanotować, usłyszeć. Dlatego każde zdjęcie, każdy szczegół i każda rozmowa mają dziś ogromne znaczenie.

 

Jeśli w Waszych szufladach leżą fragmenty starego Bożkowa lub jego okolic dajcie znać. Przyjadę żeby zachować to co jeszcze nie zniknęło. A przy okazji możecie w ten sposób mnie poznać, pogadać, podzielić się historią, posłuchać i powspominać.