Epidemie oraz choroby zakaźne w minionych stuleciach wielokrotnie dziesiątkowały ludność, stanowiąc obok wojen, nieurodzajów i klęsk głodu jedną z największych plag dawnego świata. Ówczesna ludzkość pozostawała wobec nich niemal bezradna, a jedyną ucieczką stawała się modlitwa. Na terenie hrabstwa kłodzkiego do dziś liczne kaplice dziękczynne oraz kolumny morowe przypominają o tragicznym roku 1680, kiedy w okolicach Kłodzka zmarły tysiące ludzi.

  W wyniku działań wojennych prowadzonych przez Turcję zaraza rozprzestrzeniła się w 1679 roku na tereny Austrii. Już 4 marca 1680 roku dotarła do Pragi, gdzie pochłonęła pierwsze ofiary. W odpowiedzi na narastające zagrożenie na ziemi kłodzkiej podjęto natychmiastowe środki zapobiegawcze. Zamknięto granice, odwołano procesje oraz zaczęto gromadzić zapasy żywności. Magistrat Nowej Rudy już 9 marca 1680 roku powołał straż miejską. Wysłał on również rajcę wraz z dwoma towarzyszami do Wrocławia, aby zakupić w tamtejszej aptece niezbędne środki ochronne i lecznicze.

Kaplica wotywna pw. Trójcy Świętej w Dzikowcu. Fotografia pochodzi z lat dwudziestych XX stulecia.

  Miasto Kłodzko jako pierwsze zostało dotknięte epidemią. Na początku kwietnia rymarz handlujący używaną odzieżą powrócił z Austrii, przywożąc ze sobą czarną śmierć. Wkrótce z jego domu przy ulicy Niskiej wyniesiono pięć ciał. Pod koniec miesiąca liczba chorych w Kłodzku wynosiła już 210 osób, spośród których 160 zmarło. Każdy kolejny miesiąc przynosił wzrost liczby ofiar. W sierpniu 1680 roku odnotowano 745 chorych na dżumę i 297 zgonów. Dopiero w listopadzie zaraza zaczęła wyraźnie ustępować, a ostatecznie wygasła 2 grudnia. Dzień później mieszkańcy Kłodzka obchodzili święto świętego Franciszka Ksawerego, którego w maju obrali swoim patronem na czas zarazy. Uroczyste obchodzenie jego święta ślubowano kontynuować na zawsze w podzięce za wstawiennictwo.

  Tragedia z 1680 roku nie była jedynym tego typu dramatem w regionie. Już podczas wojny trzydziestoletniej w 1633 roku Kłodzko opłakiwało 4284 ofiary dżumy. W tym samym czasie w Radkowie zmarło 309 osób, a podczas kolejnej fali w 1680 roku epidemia pochłonęła niemal wszystkich pozostałych mieszkańców, gdyż przeżyły jedynie trzy małżeństwa. Choroba dotknęła wówczas również dolną część Bożkowa. W Nowej Rudzie i jej okolicach w 1633 roku zmarło około 900 osób. Co ciekawe, dwie miejscowości, czyli Dzikowiec i Słupiec, zostały oszczędzone przez obie epidemie.

Mapa przedstawiająca lokalizację kaplicy wotywniej i modlitewnej pw. Trójscy Świętej w Dzikowcu.

  Wdzięczni za ocalenie mieszkańcy Dzikowca wznieśli w 1682 roku przy polnej drodze, prowadzącej do Czerwieńczyc, kaplicę modlitewną. Obiekt zaprojektował budowniczy Georg Langer, który był zatrudniany przez kłodzkich jezuitów. Z jego ręki pochodził prawdopodobnie również projekt kaplicy morowej w tej samej miejscowości, położonej na starej łące pastwiskowej przy drodze do Nowej Wsi. Inicjatorem budowy był ówczesny proboszcz Woliborza, Georg Ignaz Pachy.

  Budowla powstała na fundamencie z białego piaskowca i posiada mury z cegły. Architekt nadał jej ośmiokątny plan, który pośrodku przechodzi w charakterystyczną wieżyczkę. Z oddali kaplica sprawia wrażenie zapadniętej wieży kościelnej. Barokowy hełm pokryty jest drewnianym gontem i zwieńczony kulą oraz krzyżem arcybiskupim. Obecność tego krzyża świadczy o tym, że mieszkańcy Dzikowca budowali świątynię za zgodą praskiej władzy kościelnej.

Kaplica wotywna pw. Trójcy Świętej w Dzikowcu. Fotografia pochodzi z lat czterdziestych XX stulecia.

   W XVIII wieku przeprowadzono remont kaplicy, podczas którego prawdopodobnie wymieniono kamieniarkę w frontowej części elewacji i nałożono nowe tynki. W 1828 roku kaplica Trójcy Świętej została ponownie odnowiona. W kolejnym stuleciu obsadzono ją dwiema lipami, a front budynku zdobiono malowanym na blasze obrazem przedstawiającym Trójcę Świętą. Pole naczółka wypełniała polichromia w formie gwiazd na niebieskim tle, która symbolizowała niebo.

  Wejście skierowane ku wsi wykonane jest z czerwonego piaskowca. W obramowaniu można częściowo odczytać fragment napisu z datą 1828. Żelazne drzwi z niewielkim wizjerem zamykają dostęp do wnętrza. W środku znajduje się ołtarz Matki Bożej, a przed 1945 rokiem wisiały tam dwa boczne obrazy wotywne z lat 1796 i 1820. Wnętrze oświetlają półkoliste okna rozmieszczone po stronach południowo-zachodniej oraz północno-wschodniej.

Kaplica wotywna pw. Trójcy Świętej w Dzikowcu. Zdjęcie współczesne.

   Miejsce to przez stulecia była popularnym przystankiem dla pielgrzymów kierujących się do Wambierzyc, którzy wędrowali ze Śląska po przekroczeniu Przełęczy Srebrnogórskiej. Przy kaplicy rosły dawniej lipy, a ustawione tam ławki zachęcały do odpoczynku i modlitwy. Zgodnie ze ślubowaniem z czasów zarazy, do dzisiaj co roku w uroczystość Trójcy Świętej odbywa się przy kaplicy procesja dziękczynna. Wierni wraz z kapłanem niosącym Najświętszy Sakrament pod baldachimem zmierzają przy dźwiękach orkiestry do starej kaplicy morowej, gdzie pośród zapachu kwitnących lip odprawiana jest uroczysta msza święta.

Portal kaplicy wotywnej pw. Trójcy Świętej.